Powered byAccuWeather.com

Nie chcesz zmoknąć?

Pobierz darmową aplikacje weź parasol

Weź Parasol

Warszawa

Pogoda teraz Dzisiaj 8:32

7:37 15:24

2:0713:27

1°C
  • Zachmurzenie duże
  • Odczuwalna 0°C
  • Ciśnienie 1016 hPa
  • Wiatr W 7 km/h
  • Dla biegaczy
    4
    Umiarkowane

    Nienajlepsza aura dla biegaczy

  • Dla reumatyków
    7
    Neutralne

    Warunki pogodowe bez wpływu na występowanie dolegliwości

  • Dla astmatyków
    10
    Wyśmienite

    Idealna pogoda dla astmatyków

20
CAQI
ŹRÓDŁO: Airly
jakość powietrza
Bardzo czyste
pm 2.5
49% normy
pm 10
33% normy
Jutro 4°C 0°C
Piątek 5°C -1°C
Wczytywanie...
Wczytywanie...

TATRY- co warto wiedzieć?

„W górach jest wszystko co kocham” – tak pisał w swoim wierszu Jerzy Harasimowicz i w swej książce miłośnik Tatr Staszek Worwa. Rocznie kilka milionów turystów zjeżdża do Zakopanego by ujrzeć swe ukochane góry i cieszyć się z obcowania z tatrzańską przyrodą.

Tatry są najwyższym pasmem górskim w Środkowej Europie. Nazywane najmniejszymi wysokimi górami Europy, stanowią najwyższe pasmo górskie w całym łańcuchu Karpat, który bierze swój początek na północno-zachodnich rubieżach Moraw by, poprzez polsko-słowackie pogranicze i Ukrainę obrać kierunek południowo-wschodni i sięgnąć południowej Rumunii. Tatry stanowią najwyższe wypiętrzenie wału karpackiego i są jedynym karpackim masywem o rzeźbie alpejskiej. Są też jedynymi tego typu górami na linii między Kaukazem a Alpami. W całości znajdują się w Karpatach Zachodnich wyraźnie dominując nad otaczającymi je obniżeniami Orawy, Spiszu, Liptowa i Podhala oraz sąsiednimi masywami górskimi. Typowo wysokogórska rzeźba i surowy klimat czynią z nich jednostkę wybitnie odrębną, a przez to atrakcyjną – zarówno dla naukowców i specjalistów wielu dziedzin, jak i dla zwykłych, spragnionych piękna przyrody turystów. Góry ciągną się równoleżnikowo na dystansie ponad 50 km, a za punkty graniczne przyjmuje się – Przełęcz Huciańską (905 m.n.p.m) na zachodzie i Przełęcz Zdziarską (1077 m.n.p.m) na wschodzie. Długość całego grzbietu głównego sięga natomiast 80 km.

Reklama

Powierzchnia Tatr wynosi 785 km2, z czego 175 km2 znajduje się w granicach Polski. Najbardziej popularny, biorąc pod uwagę uwarunkowania krajobrazowe, geograficzne i geomorfologiczne, podział Tatr wyodrębnia: Tatry Zachodnie z najwyższym szczytem Bystrą (2248 m.n.p.m), Tatry Wysokie z Gerlachem (2655 m.n.p.m) i Tatry Bielskie z Hawraniem (2151 m.n.p.m) – te ostatnie w całości na terytorium Słowacji.

Tatry Bielskie – leżą w całości na terenie Słowacji. Są niewielkim wycinkiem Tatr najdalej wysuniętym na wschód. Najwyższym szczytem jest  Hawrań (2151 m.n.p.m). Od Tatr Wysokich są oddzielone jedną z najpiękniejszych dolin w całych Tatrach Doliną Białej Wody.

Tatry Wysokie – cechuje zdecydowanie alpejska rzeźba – w ich obrębie znajdują się najwyższe szczyty tatrzańskie, charakterystyczne są typowo wysokogórskie formacje, kotły polodowcowe, górskie jeziora, strzeliste turnie i ściany skalne. Granica pomiędzy Tatrami Wysokimi a Zachodnimi przebiega przez Przełęcz Liliowe (1952 m.n.p.m). Na wschodzie Tatry Wysokie graniczą z ułożonymi poprzecznie w stosunku do grani Tatr Wysokich Tatrami Bielskimi, które Tatr Wysokich oddziela Przełęcz pod Kopą (1750 m.n.p.m). Najwyższe i najważniejsze szczyty tatrzańskie znajdują się w rejonie Tatr Wysokich – Gerlach (2655 m.n.p.m), Łomnica (2632 m.n.p.m), Lodowy Szczyt (2627 m.n.p.m) – po stronie słowackiej, najwyższym wierzchołkiem polskiej części gór są graniczne Rysy (2499 m.n.p.m), a najwyższym w całości pozostającym po stronie polskiej jest Kozi Wierch (2291 m.n.p.m).

Tatry Zachodnie – są zdecydowanie większe od Tatr Wysokich, od których są oddzielone Przełęczą Liliowe (1952 m.n.p.m), na zachodzie ogranicza je Huciańska Przełęcz (905 m.n.p.m). Najwyższym szczytem jest Bystra (2248 m.n.p.m) położona na terenie Słowacji, polskim najwyższym szczytem jest graniczny Starorobociański Wierch (2176 m.n.p.m). Głównym grzbietem Tatr Zachodnich biegnie linia Europejskiego Działu wód dzieląc zlewnie Morza Bałtyckiego od Czarnego.

Geologia i rzeźba – ta część Karpat zbudowana jest przede wszystkim ze skał osadowych i krystalicznych. Masyw tatrzański zbudowany jest z paleozoicznego trzonu krystalicznego i skał osadowych – zwłaszcza w partiach reglowych.
Tatrzańskie turnie i zerwy  zbudowane są z granitoidów, wał Tatr Zachodnich tworzą przeważnie gnejsy, a w Tatrach Bielskich wyraźnie dominują skały osadowe – wapienie i dolomity oraz piaskowce. Tatry to stosunkowo młode góry fałdowe orogenezy alpejskiej, wydźwignięte w okresie kredy górnej, a ostatecznie wypiętrzone w oligocenie. Rzeźba gór to przede wszystkim dzieło lodowców, a pośrednio również działalności wód i wietrzenia. W epoce lodowcowej zlodowacenie miało tu miejsce trzy lub cztery razy, a ostatnie lodowce opuściły rejon Tatr 10 000 lat temu. W polodowcowych kotłach pojawiły się jeziora, a obszar gór został pocięty U-kształtnymi i V-kształtnymi dolinami. Piargi, różnego rodzaju formacje skalne, usypiska na progach dolin i wiszące doliny wciąż obrazują działalność lodowców.

Wody – główna grań Tatr to jednocześnie dział wodny zlewisk Morza Bałtyckiego (dorzecze Dunajca i Popradu) i Morza Czarnego (dorzecze Orawy i Wagu).  Tatry cechuje również obfitość potoków i jezior górskich, które stanowią niejako wizytówkę gór i są niezwykle charakterystycznym elementem tatrzańskiego krajobrazu. Wszelkiego rodzaju stawów i oczek wodnych jest w całych Tatrach blisko 200, w tym w Tatrach Wysokich ponad 120.  Największe jeziora tatrzańskie znajdują się po stronie polskiej. Najgłębsze z nich – Wielki Staw w Dolinie Pięciu Stawów Polskich – ma głębokość 79 m i znajduje się na wysokości 1665 m.m.p.m. Jego powierzchnia (ok. 0,35 km2) jest porównywalna z najsłynniejszym tatrzańskim stawem – Morskim Okiem, którego głębokość przekracza 50 m. Nieodległy Czarny Staw pod Rysami jest drugi w hierarchii co do głębokości – 76 m. Większość jezior tatrzańskich położona jest dość wysoko, bo powyżej 1600 m.n.p.m. Ich wody cechuje duża przezroczystość oraz stosunkowo niska zawartość glonów i planktonu, a także ubogi świat roślinny i zwierzęcy. Równie rozpoznawalnym i kojarzonym z Tatrami zjawiskiem są bystre górskie potoki, często tworzące kaskady bądź małe wodospady (np. Wodogrzmoty Mickiewicza na potoku Roztoka czy Siklawica pod Giewontem). Łączna ilość źródeł po polskiej stronie Tatr oscyluje wokół tysiąca.

Copyright © Wydawnictwo Turystyczne PLAN-GALILEOS
Dowiedz się więcej na temat: Tatry

Reklama

Najlepsze tematy

Strona główna INTERIA.PL

Polecamy

Dziś w Interii

Raporty specjalne

Rekomendacje