Świeradów-Zdrój, wycieczki piesze

Piątek, 14 lipca (12:30)

Na południowo-zachodnim krańcu Polski, w Górach Izerskich, położone jest niewielkie uzdrowisko Świeradów-Zdrój. Malownicza zabudowa miasta rozciąga się w niewielkiej śródgórskiej kotlinie, pomiędzy górskimi grzbietami, przez które od północy przebiega granica z Czeską Republiką. Uzdrowisko położone jest z dala od głównych szlaków komunikacyjnych i dużych miast, a w samym mieście próżno szukać gwarnych deptaków i centrów handlowych. Zwiedzając okolice ma się wręcz wrażenie, że zgiełk wielkich wczasowisk, tak bardzo typowy dla kurortów, ominął Świeradów i otaczające go Góry Izerskie, pozostawiając to miejsce w spokoju. To właśnie spokój i kontakt z otaczającą przyrodą stanowią wielką zaletę miasta. Zapraszamy więc do Świeradowa-Zdroju – miasta, które warte jest poznania o każdej porze roku.

TRASA 1

Spacer po uzdrowisku

Bardzo łatwa trasa spacerowa, pozwalająca zapoznać się z najważniejszymi obiektami w uzdrowisku. Wycieczkę rozpoczynamy przy Domu Zdrojowym, po czym kierujemy się na wschód ulicą A. Mickiewicza, gdzie znajduje sęi Zakład Kuracji Borowinowej. Budynek leczniczy powstał w 1904 r. zgodnie z najnowszymi, jak na ówczesne czasy, światowymi standardami. Nosił nazwę Łazienek Marii i posiadał 12 kabin do kąpieli całościowych oraz 2 kabiny do kpieli częściowych. Do celów leczniczych wykorzystywano borowin pozyskiwan z torfowisk Hali Izerskiej w Górach Izerskich. W budynku istniało również pomieszczenie, gdzie odbywały się inhalacje świerkowe.

Kierujc się wzdłuż ulicy Mickiewicza dochodzimy do ulicy Górskiej, którą stromo w dół schodzimy do szosy wylotowej na Szklarską Porębę. Na rogu ulicy Górskiej i Nadbrzeżnej mieści się dawny budynek szkoły ewangelickiej. W momencie, gdy Śląsk przeszedł w roku 1742 pod panowanie pruskie, szkolnictwo stało się obowiązkowe. Także w Świeradowie powstawały pierwsze szkoły, dotychczas mieszczące się w izbach pastorów ewangelickich lub organistów. Obecny budynek dawnej szkoły powstał w 1913 r. i służył również jako mieszkanie dla nauczyciela i organisty. Nastpnie kierujemy się na ulicę Ratowników Górskich, przy której zlokalizowany jest budynek Starego Zdroju  Ì (opis patrz strona 16). Poruszajc si wzdBu| rzeki Kwisy w kierunku póBnocnym, mo|emy dostrzec na jej drugim brzegu budynek przysłupowy w stylu łużyckim (ul. Krta 3) oraz kilka budynków o ciekawej architekturze uzdrowiskowej. Przechodzc przez kładkę na Kwisie, podążmy do budynku nadleśnictwa, gdzie znajduje się interesujca wystawa poświęcona okolicznej przyrodzie. Na stosunkowo niedużej powierzchni stworzono tu unikatowy świat Gór Izerskich, w którym możemy ogldąć najciekawsze okazy flory wystpujące w Górach Izerskich. Kolejno trasa wycieczki biegnie wzdłuż ulicy Piłsudskiego, aby przy szkole skrcić w stronę Parku Zdrojowego. O każdej porze roku drzewa prezentują tu inną gamę kolorów. Szczególnie malowniczo jest tu jesienią, gdy okazałe buki kryją się purpurowymi liściami. Naprzeciwko zarządu uzdrowiska znajduje się fontanna, w której na uwagę zasługują rzeźby żab, które „plują” wodą do piaskowcowego basenu.

Reklama

Motyw żaby nierozerwalnie wiąże się z uzdrowiskiem. Podobno to właśnie ten płaz skłonił berlińskiego doktora Leonarda Thurneyssena do wysnucia tezy o leczniczych wodach tryskających w okolicy. Według legendy, w 1572 r. spacerujący po Świeradowie doktor dostrzegł w małym oczku wodnym martwą żabę. Po kilku dniach wrócił w to miejsce i zauważył, że ciało żaby ciągle znajduje się w wodzie w dokładnie takim samym stanie, jak widział je wcześniej. Pozwoliło mu to wysnuć wniosek o wyjątkowych właściwościach tutejszych wód. Obecnie wiemy, że wpływ na to miały rozpuszczone w wodzie pierwiastki promieniotwórcze (radon), które zakonserwowały płaza. Obecnie żaba stanowi symbol miasta.

Za fontanną rozpoczyna się główna promenada miasta (ul. Zdrojowa), wokół której koncentruje się handlowe życie Świeradowa. To idealne miejsce na krótki odpoczynek, np. przy filiżance kawy. Wybór kawiarni jest tu wręcz oszałamiający. Po krótkim odpoczynku udajemy się ulicą H. Sienkiewicza w lewo, aby za Domem Zdrojowym St. Lucas skręcić w ulicę B. Czecha. Jest to stromy odcinek, pokonujący początkowe wzniesienia masywu Stogu Izerskiego. Na przełomie XIX i XX wieku w okolicy wybudowano wiele willi o fantazyjnych kształtach. Najbardziej znana jest "Rezydencja Marzenie", w której mieszkał słynny berliński przemysłowiec Julius Karl Pintsch. Willa prezentuje ciekawy przykład architektury uzdrowiskowej łączcej elementy murowane i drewniane, nawizujc w ten sposób do stylu szwajcarskonorweskiego.

Po minięciu ostatniego budynku droga przechodzi w ścieżkę, by po chwili zniknąć w lesie. Po kilku minutach dochodzimy do pomnika przemysłowca Juliusa Pintscha. Są to luźno ułożone bloki skalne otoczone żelaznym płotkiem. Na kamieniach umieszczono portret fabrykanta. Przy pomniku rośnie różanecznik, który wyjątkowo ładnie prezentuje się na wiosnę, kiedy krzew kwitnie. Za pomnikiem skręcamy w lewo stromą ścieżką, która serpentynami schodzi do Parku Zdrojowego. Szlak momentami prowadzi dawnym torem bobslejowym, który uważany był przed II wojną światową za jeden z najnowocześniejszych w Niemczech. Po drodze mijamy eklektyczną bryłę kościoła parafialnego pw. św. Józefa. Przy Domu Zdrojowym kończymy nasz spacer.

TRASA 2

Do Czerniawy Zdroju

Początkowo trasa pokrywa się ze szlakiem zielonym. Za kolejką gondolową na Stóg Izerski wycieczkę kontynuujemy szlakiem czerwonym. Wycieczka nie jest trudna, jednak ze względu na stosunkowo duży dystans warto przeznaczyć na nią cały dzień. Szlak zielony odnajdziemy na głównym deptaku miejskim, skąd przyjmując kierunek północny rozpoczniemy wspinaczkę na szczyt Zajęcznika.

Zajęcznik- Szczyt o wysokości 595 [m.n.p.m], oddzielający Świeradów od Czerniawy. Dawniej na szczycie znajdowała się gospoda z wieżą widokową, którą często odwiedzali kuracjusze. Z wieży roztaczał się widok na Góry i Pogórze Izerskie. Obecnie szczyt jest zalesiony i na jego wierzchołku stoi przekaźnik RTV. Na wierzchołek prowadzi bardzo wygodna ścieżka przyrodniczo-edukacyjna. Obecnie w całym masywie Zajęcznika poprowadzone zostały profesjonalne szlaki rowerowe Single Track. Poniżej szczytu znajduje się granitowa skałka Iglica. Z zielonego szlaku, prowadzącego do szczytu, rozpościerają się ładne widoki na miasto.

Czerniawa Zdrój- W Czerniawie na pewno warto odwiedzić Dom Zdrojowy, gdzie można skosztować tutejszych wód leczniczych (pijalnia znajduje się w przybudówce, a nie w samym Domu Zdrojowym). Koniecznie trzeba również odwiedzić słynny Czarci Młyn, by na własne oczy obejrzeć proces powstawania mąki i wypieku chleba. Przy głównej drodze znajduje się również Grota.

Dolina Czarnego Potoku- Dolina potoku stanowiącego lewy dopływ Kwisy. Jest to zalesiona, głęboko wcięta w zbocza Stogu Izerskiego i Smreka dolina, którą przepływa Czarny Potok. Powyżej zabudowań miejskich znajduje się kilka niewielkich wodospadów i zapora przeciwrumoszowa, zatrzymująca podczas wysokiej wody pędzące korytem głazy.

TRASA 3

Na Grzbiet Kamienicki

Malownicza trasa wycieczkowa, biegnąca w większości po leśnych terenach. Jest to rzadziej odwiedzany przez turystów rejon i stanowi wręcz idealną propozycję dla wszystkich, którzy chcą odpocząć od tłumów. Początkowo trasa biegnie przez miasto w kierunku północnym. Po przekroczeniu Kwisy, w pobliżu dawnej stacji kolejowej, droga zaczyna się wznosić na masyw Sępiej Góry. Odtąd kierujemy się za znakami niebieskiego szlaku.

Świętojanki- Położona parę kroków od szlaku niebieskiego na Sępią Górę grupa skalna, która przed II wojną światową stanowiła obowiązkowy punkt wycieczek kuracjuszy. Roztacza się stąd panorama (mocno ograniczona przez drzewa) na miasto i Grzbiet Wysoki Gór Izerskich. Na skałach widoczny jest napis w języku niemieckim: Graf Johannes Fels (Skała Hrabiego Jana), nawiązujący do dawnego właściciela tych terenów, hrabiego Schaffgotscha.

Sępia Góra- Pierwszy od zachodu szczyt Grzbietu Kamienickiego Gór Izerskich. Wznosi się na wysokość 828 m n.p.m. i stanowi doskonały punkt widokowy na okolicę. Szczyt od dawna przyciągał turystów z uzdrowiska, a to za sprawą cudownego widoku na całe Pogórze Izerskie i główny grzbiet Gór Izerskich i Karkonoszy. Na wierzchołku znajduje się grupa granitognejsowych skałek z dużą zawartością kwarcu, nosząca nazwę Biały Kamień (do 1945 r. pomnik przyrody). Przy skałach wiata turystyczna.

Płókowy Mostek- Skrzyżowanie dróg w Grzbiecie Kamienickim przy rozlewisku potoku Płoka wpadającym do zbiornika retencyjnego. Przy niebieskim szlaku pomnik poświęcony polskim myśliwym. Nazwa tego miejsca wiąże się z płukaniem złota, które występowało w okolicznych strumieniach. Sam potok jest położony na zboczach Jastrzębca, na wysokości 850- 550 m n.p.m. Ujście cieku do Kwisy znajduje się przy Drodze Sudeckiej, w miejscu zwanym Grób Liczyrzepy. Według legendy jest to miejsce pochówku legendarnego Ducha Gór. W pobliżu urokliwe kaskady wodne (Wodospad Poidło).

Droga Sudecka- Niemiecki projekt budowy drogi wzdłuż całego pasma Sudetów realizowany był w latach 30. XX wieku. W Górach Izerskich powstał jeden trzech ukończonych odcinków drogi (kolejne odcinki znajdują się w okolicach Chełmska Śląskiego oraz w Górach Bystrzyckich). Obecnie szosa stanowi najbardziej malownicze połączenie Świeradowa i Szklarskiej Poręby.

Po zejściu z Kamienickiego Grzbietu w Dolinę Kwisy trasa wiedzie wzdłuż Drogi Sudeckiej. Za szkółką leśną trasa skręca w lewo w Drogę Zofii i zaczyna się wznosić nad pierwszymi zabudowaniami uzdrowiska, które w tym miejscu przypominają typową górską wieś. Po kilku minutach dochodzimy do hotelu Malachit, w którym znajduje się nowoczesny aquapark. Powyżej popularna wśród „plecakowych” turystów Willa Wieżyczki.

Interferie Aqua Park Sport Hotel** to największy rodzinny hotel położony w Górach Izerskich. Idealne miejsce zarówno dla osób ceniących spokój i wygodę, jak i tych którzy czas wolny lubią spędzać aktywnie. Główne atuty hotelu to: AQUAPARK, w którym znajdują się: basen pływacki, basen rekreacyjny z dwoma zjeżdżalniami, basen wypoczynkowy, basen solankowy, brodzik dla dzieci oraz strefa saun: parowa, sucha, Infrared oraz łąka solarna.

TRASA 4

Na Stóg Izerski

Wycieczka, mimo pokonywania dużych przewyższeń, nie jest trudna technicznie. Jeżeli nie dysponujemy dużą ilością czasu wolnego możemy trasę wycieczki skrócić, korzystając z kolejki gondolowej.

Stóg Izerski- Wyróżniająca się w krajobrazie charakterystyczna kopa z przekaźnikiem radiowym na szczycie. Położona jest w Wysokim Grzbiecie Gór Izerskich, którego płaska wierzchowina rozpoczyna się na zachodzie kulminacją Smreka (1123 m n.p.m.). Następnie grzbiet rozciąga się w kierunku wschodnim przez Stóg Izerski, Wysoką Kopę (1126 m n.p.m.) i Wysoki Kamień (1058 m n.p.m.), skąd opada w kierunku Szklarskiej Poręby. Dawniej na wierzchołku znajdowała się wieża widokowa, po której do dnia dzisiejszego pozostały tylko ruiny. Obecnie góra stanowi obowiązkowy punkt wycieczkowy wszystkich przebywających w uzdrowisku. Poniżej szczytu znajduje się, uważane za jedno z ładniejszych w Sudetach, schronisko „Na Stogu Izerskim”. Zostało ono wybudowane w 1924 r. i prezentuje ciekawy przykład architektury śląsko-łużyckiej. Sam budynek powstał z inicjatywy świeradowskiego lekarza Josefa Siebelta (pieniądze oraz teren pod budowę ofiarowała rodzina Schaffgotsch). Tereny wokół budynku stanowią idealny punkt widokowy na Świeradów i okolicę. W pobliżu znajduje się górna stacja kolejki gondolowej.

Polana Izerska- Podmokła i zatorfiona rozległa polana na Wysokim Grzbiecie Gór Izerskich. Jej geneza wiąże się z osadą drwali, którzy od XVIII wieku pozyskiwali w okolicy drewno. W późniejszym czasie budynki robotnicze przekształcono na gospody turystyczne. Od XIX wieku był to popularny punkt wycieczek kuracjuszy ze Świeradowa-Zdroju. Po II wojnie światowej osada powoli się wyludniała. Do dnia dzisiejszego zachowały się tylko resztki fundamentów i kamień drogowy z wyrytą datą 1889 r., wskazujący kierunek do dawnej osady Gross Iser.

Źródło Adama- Źródło przy niebieskim szlaku w połowie drogi pomiędzy Świeradowem a Polaną Izerską. Przedwojenna inskrypcja na jednym z kamieni przy źródle nawiązuje do świeradowskiego lekarza Waldemara Adama, który opiekował się chorymi z okolicy na przełomie XIX i XX wieku. Był on prekursorem łączenia różnych form zabiegowych podczas pobytu w uzdrowisku.

Alternatywa do proponowanej trasy:

Coraz bardziej popularne wśród turystów i kuracjuszy przebywających w uzdrowisku stają się wycieczki w czeskie zakątki Gór Izerskich. Proponujemy odbyć jedną z takich pieszych wycieczek do pięknego czeskiego schroniska Smědava. Korzystając z kolejki gondolowej, której dolna stacja znajduje się przy ulicy Zakopiańskiej, wjeżdżamy na Stóg Izerski. Zielonym szlakiem kierujemy się spod schroniska na szczyt Smreka, gdzie przekraczamy granicę polsko-czeską. Na taką wyprawę proponujemy zaopatrzyć się w mapę Góry Izerskie w skali 1:25 000.

Smrek- Dwuwierzchołkowy szczyt, stanowiący najwyższą kulminację czeskiej części Gór Izerskich. Na zboczach Smreka przebiega granica wododziału pomiędzy zlewiskiem Morza Bałtyckiego i Północnego. Nazwa szczytu („smrek” to po czesku „świerk”) nawiązuje do występujących tutaj licznych stanowisk świerka, nasadzanego szczególnie intensywnie po klęsce ekologicznej, jaka dotknęła Góry Izerskie w latach 80. XX wieku. Pierwsza drewniana wieża widokowa na szczycie powstała po czeskiej stronie już w 1892 r. i przetrwała w tych trudnych warunkach do końca II wojny światowej. W kolejnych latach przy wieży powstało małe schronisko. Po licznych staraniach, w 2003 r. postawiono nową wieżę widokową, przy której wznosi się pomnik niemieckiego poety Theodora Körnera, który odwiedził to miejsce w 1808 r .

Schronisko Smědava- W miejscu obecnego schroniska już w 1814 roku istniała górska chata. W 1841 roku na jej miejscu postawiono nowy obiekt, który oprócz funkcji turystycznych służył również jako strażnica celna. Miejsce to odwiedzali często pielgrzymi zmierzający do hejnickiego sanktuarium. W wyniku pożaru w 1932 r. całe schronisko spłonęło. Obecny budynek pochodzi z 1935 r . Schronisko stanowi bardzo dobry punkt wyjściowy na jeden z piękniejszych szczytów Gór Izerskich – Jizerę (1122 m).

Artykuł pochodzi z kategorii: Podróże

Copyright © Wydawnictwo Turystyczne PLAN-GALILEOS
POLECANE zwiń