Powered byAccuWeather.com
Nie chcesz zmoknąć?
Pobierz darmową aplikację
Weź parasol

Warszawa

Pogoda teraz Dzisiaj 1:36

5:28 19:50

16:010:34

18°C
  • Bezchmurnie
  • Odczuwalna 19°C
  • Ciśnienie 1017 hPa
  • Wiatr SSE 4 km/h
  • Dla biegaczy
    1

  • Dla reumatyków
    10

  • Dla astmatyków
    10

46
CAQI
ŹRÓDŁO: Airly
jakość powietrza
Dobra
pm 2.5
111% normy
pm 10
81% normy
Jutro 25°C 12°C
Środa 25°C 15°C
Wczytywanie...
Wczytywanie...

Śląski Olimp, czyli Ślęża

Masyw Ślęży jest ulubionym miejscem spędzania wolnego czasu mieszkańców Wrocławia, zwłaszcza w weekendy i święta, podczas których z oddalonej o 30 km stolicy Dolnego Śląska ciągną rzesze mieszkańców, spragnionych odpoczynku na łonie natury, wrażeń turystycznych oraz spotkania z interesującą geologiczną historią Ślęży i jej prehistorią.

Masyw Ślęży stanowi wyjątkowy w skali europejskiej obszar, na którym odsłaniają się najstarsze formacje geologiczne. Zajmuje on wyjątkowe stanowisko w okresie plejstoceńskim, kiedy szczyt Ślęży był nunatakiem. W okresie peryglacjalnym zlodowaceń na stokach góry rozwinęły się miąższe pokrywy gruzowe.
Zróżnicowanie litologiczne i petrograficzne skał ofiolitu Ślęży wykorzystuje się do popularyzacji geologii, procesów geologicznych i geomorfologicznych. Liczne odsłonięcia geologiczne doskonale nadają się do przedstawienia zagadnień geoekologicznych, geomorfologicznych i geokompleksowych.

Rozwój osadnictwa wokół Ślęży

Reklama

Ślady osadnictwa na Śląsku sięgają czasów prehistorycznych, na co wskazują odkrycia archeologiczne. Przed chrystianizacją Śląska Ślęża stanowiła jedno z ważniejszych miejsc kultu pogańskiego. Z okresu 700-800 lat p.n.e. pochodzi fragment obronnego muru kultowego na szczycie Ślęży, tworzącego tzw. Skalną Bramę, którą na szczyt prowadzi droga z Sobótki. Z tych czasów pochodzi również droga doprowadzająca do Skalnej Bramy.

Kościół na Ślęży

W kościele na Ślęzy prowadzono kompleksowe prace budowlane, które obejmowały wykonanie stropu zabezpieczającego ekspozycję reliktów dawnego zamku pod posadzką kościoła. Przeprowadzono rozebranie części muru zewnętrznego i obniżenie korony muru, remont posadzki kamiennej kościoła, wzmocniono posadowienie ołtarza oraz wykonano strop żelbetowy z instalacją elektryczną. Podziemne relikty zostały oświetlone. Na konstrukcji dachu położono blachę. Remont kościoła na Ślęży trwał do 2015 roku. 2 maja 2015 roku miała miejsce uroczysta rekonsekracja przez metropolitę wrocławskiego ks. abpa Józefa Kupnego.

Rzeźby kultowe

Rzeźby kultowe były znajdowane w różnych miejscach Masywu Ślęży. „Niedźwiedź” na szczycie Ślęży jest jedną nich (Fot. 2).
Jest to kamienna figura niedźwiedzia, z symbolem zagadkowego, ukośnego krzyża umieszczonego na brzuchu zwierzęcia6. Jej powstanie odnoszone jest do okresu sprzed chrystianizacją Śląska. Rzeźba znacznie ucierpiała ze względu na średniowieczny zwyczaj rzucania w nią kamieniami, co miało zapewnić odkupienie grzechów.
Następne dwie rzeźby stojące znajdują się przy czerwonym szlaku w połowie drogi z Sobótki na szczyt Ślęży. Pierwsza to „Panna z Rybą”, rzeźba przedstawiająca człowieka trzymającego wielką rybę. Na ciele postaci widnieje znak ukośnego krzyża. Druga rzeźba to „niedźwiedź” pozbawiony przednich łap, który na grzbiecie posiada, stosunkowo słabo widoczny symbol ukośnego krzyża. „Mnich” to granitowy monolit wysokości 2,6 m, który pierwotnie znajdował się 8 km od szczytu Ślęży, na granicy pól wsi Garncarka i Wielki Maniów. Obecnie rzeźba stoi przy drodze prowadzącej z Sobótki na Przełęcz Pod Wieżycą.

Ślęża jako ośrodek kultów

Początki istnienia kultu na Ślęży są odnoszone do epoki kamiennej. Wyniosłość góry, utrudniona dostępność oraz związane z tym występujące zjawiska atmosferyczne (burze z błyskawicami, ulewne deszcze i inne zjawiska) budziły trwogę i strach wśród okolicznych mieszkańców, którzy dopatrywali się w nich nadludzkich mocy i udziału bogów. W ten sposób w wyobraźni pierwotnych mieszkańców okolic Ślęży, rodziły się bóstwa: słońca, ognia, piorunów, bóstw urodzajów i nieurodzajów. Były one szczególnie istotne w życiu ówczesnych ludzi. Na miejsca kultu obierano odosobnione i trudno dostępne uroczyska, wyjątkowe pod względem przyrodniczym.
Badania archeologiczne dostarczyły wielu dowodów na istnienie na Ślęży prężnego ośrodka kultowego. Świadczą o tym znajdowane artefakty w postaci drobnych przedmiotów służących do zabiegów magicznych, a na szczególną uwagę zasługują gliniane i kamienne krążki symbolizujące słońce.
Góra Ślęża była ważnym ośrodkiem kultu, którego początek sięga epoki brązu (700 r. p.n.e.), a upadek jest przyjmowany na okres wczesnego średniowiecza.

Rzeźba terenu

Masyw Ślęży położony na Przedgórzu Sudetów Środkowych, składa się z grupy wzgórz o zróżnicowanej wysokości. Nad okolicą góruje Ślęża osiągająca 718 m n.p.m. z mniejszymi wzniesieniami: Gozdnicą (316 m n.p.m), Stolną (371 m n.p.m.), Wieżycą (415 m n.p.m.) i Skalną (524 m n.p.m.). W stosunku do podstawy, która wynosi ok. 250 m n.p.m. wysokość względna Ślęży wynosi ponad 500 metrów. Drugie, niższe pasmo wzgórz otaczające Ślężę od południa ma kulminację na Raduni (537 m n.p.m.).
Ślęża jest najwyższą górą Przedgórza Sudetów, z której rozciąga się wspaniały widok na Sudety i Nizinę Śląską, Równinę Opolską i Wał Trzebnicki. W warunkach dobrej widoczności wzrasta odległość rozpoznawania obiektów znaczących budowli. Widoczność ograniczają góry i wzgórza. Panorama ze Ślęży jest piękna i wyjątkowo rozległa. Góra wyniośle prezentuje się nawet z odległych miejsc Dolnego Śląska.
Ze Ślęży i pozostałych szczytów masywu roztacza się kilka rozległych i pięknych panoram przedpola bliższego i dalszego Niziny Śląskiej i Sudetów, chociaż widoki w wielu miejscach przesłania wysoki drzewostan. Wyróżniają się szczególnie dwie panoramy, z których możemy oglądać rozległe obszary Dolnego Śląska: z Wieżycy i ze szczytu Ślęży.

Copyright © Wydawnictwo Turystyczne PLAN-GALILEOS
Dowiedz się więcej na temat: ślęża | Olimp

Reklama

Reklama

Reklama