Powered byAccuWeather.com
Nie chcesz zmoknąć?
Pobierz darmową aplikację
Weź parasol

Warszawa

Pogoda teraz Dzisiaj 16:51

6:29 18:24

19:247:31

13°C
  • Pochmurno
  • Odczuwalna 10°C
  • Ciśnienie 1030 hPa
  • Wiatr WSW 18 km/h
  • Dla biegaczy
    7
    Bardzo dobre

    Bardzo dobra pogoda dla biegaczy

  • Dla reumatyków
    10
    Wyśmienite

    Warunki atmosferyczne nie stwarzają ryzyka bólu stawów

  • Dla astmatyków
    10
    Wyśmienite

    Idealna pogoda dla astmatyków

15
CAQI
ŹRÓDŁO: Airly
jakość powietrza
Bardzo dobra
pm 2.5
36% normy
pm 10
25% normy
Jutro 18°C 11°C
Piątek 16°C 6°C
Wczytywanie...
Wczytywanie...

Etapy rozwoju krajobrazów Masywu Ślęży na przestrzeni epok geologicznych

Masyw Ślęży w przeszłości geologicznej był kształtowany przez diametralnie różne procesy geologiczne i geomorfologiczne. Budowały one charakterystyczne krajobrazy i były uwarunkowane zmianą procesów endogenicznych i egzogenicznych.

Pierwszy etap

Najstarszy krajobraz nawiązuje do głębokiego pęknięcia skorupy ziemskiej, powstania i kolizji płyty oceanicznej z kontynentalną. Na ich styku powstała forma ryftowa – pęknięcie, przez które wydobywała się magma. Procesowi obdukcji towarzyszyły zjawiska wulkaniczne, które uformowały ofiolit Ślęży. Z tego okresu pochodzi gabro i skały wylewne, datowane na sylur-karbon. Do uformowanych przez siły tektoniczne i wulkaniczne skał ofiolitowych wdarła się intruzja granitu, która spowodowała rozdzielenie ich, wypiętrzenie i zmiany metamorficzne. Dalsza działalność tektoniczna wyniosła grupę zbudowaną z gabra tworząc dominantę krajobrazową – Ślężę.

Drugi etap

Reklama

Następny etap formowania krajobrazu Masywu Ślęży przypada na długi geologiczny okres od karbonu do końca kredy. Masyw był lądem, na którym dominowały procesy wietrzenia chemicznego i denudacji.

Trzeci etap

W okresie trzeciorzędowym krajobraz był kształtowany przez procesy egzogeniczne, głównie klimatyczne, którym towarzyszył wzrost opadów i temperatury. W otoczeniu Ślęży rozwijała się bujna roślinność, udokumentowana badaniami palinologicznymi profilu osadów trzeciorzędowych w pobliskiej Sośnicy. Na wielką skalę rozwijało się wietrzenie chemiczne, którego produkty były denudowane i znoszone do otaczających Ślężę wód zbiornika wielkopolsko-śląskiego. Pod koniec trzeciorzędu w pliocenie zasięg zbiornika skurczył się, a w brzeżnych częściach składały swe osady rzeki sudeckie.

Czwarty etap

Stopniowo postępujące ochłodzenie klimatu w eoplejstocenie doprowadziło do rozwoju zlodowacenia i transgresji lądolodu skandynawskiego na Niż Europejski. Rozpoczął się przedostatni okres rozwoju krajobrazu Masywu Ślęży związany z epoką lodową.

Piąty etap

Pierwszy lądolód nie dotarł do Dolnego Śląska, ale wpłynął na powstanie warunków klimatu peryglacjalnego. Między zlodowaceniami wystąpił okres ocieplenia interglacjalnego. Okres międzylodowcowy nazwany kromerskim był ciepły z elementami roślinności trzeciorzędowej. W następnym, południowopolskim zlodowaceniu masy lądolodu z Gór Skandynawskich obniżeniem Bałtyku dotarły do Niżu Środkowoeuropejskiego, podnóża Sudetów i Karpat. Powstały po rozpadzie i zaniku lądolodu krajobraz polodowcowy jest słabo poznany, ponieważ przykryły go młodsze osady kolejnego zlodowacenia. Nastąpił mazowieckim okres międzylodowcowy.

Szósty etap

Kolejne, środkowopolskie zlodowacenie miało dwa stadiały: Odry i Warty. W starszym stadiale Odry na obszarze Dolnego Śląska miąższość lądolodu wynosiła ok. 200 m. Na Przedgórzu Sudeckim ponad płaszczem lądolodu nad powierzchnią lodową sterczał jako nunatak szczyt Ślęży. W okresie deglacjacji zanik lądolodu dokonywał się przez wzrost temperatury powietrza, czyli deglacjację aeralną. Została ona zahamowana przez spadek temperatury powietrza i powstania w poziomie ok. 320 m n.p.m. na stoku Ślęży kemowej terasy stokowo-przełęczowej. Był to znaczący etap deglacjacji, po którym procesy deglacjacji aeralnej wzmogły się. W ostatnim epizodzie rozpad lądolodu na płaty martwego lodu objął Nizinę Śląską. W tych warunkach formował się krajobraz polodowcowy. W okresie tym powstał w sąsiedztwie Masywu Ślęży wał kemowy w Zachowicach. Na stokach Ślęży ożywiły się procesy soliflukcyjne i denudacyjne, towarzyszące wytapianiu lodu gruntowego. Wzrost temperatury powietrza powodował stopniowe przejście do okresu interstadialnego Odra-Warta, w którym na stoki Ślęży wkraczała roślinność drzewiasta.

Nunatak Ślęży w okresie zlodowacenia środkowopolskiego stadiału Odry Czwartorzęd: 1- utwory pylaste lessopodobne, 2 - gruz stokowy, 3 - piaski i żwiry stokowo-przełęczowej terasy kemowej, 4- mułki i piaski terasy kemowej przełęczowej, 5 – glina morenowa. Trzeciorzęd: 6 – iły i piaski kwarcowe, 7 – granit (Gr), 8 – gabro (Ga). Oznaczenia wieku: Qp4 – zlodowacenie północnopolskie, Qp3 – zlodowacenie środkowopolskie, Trz/Ga – osady trzeciorzędowe na gabrze. Oznaczenia litologiczne: p – gruzy peryglacjalne, g – glina morenowa, fg – piaski i żwiry fluwioglacjalne, e – utwory pylaste lesopodobne

Siódmy etap

Po interstadiale Odra-Warta następuje okres spadku temperatury, w którym ponownie na Ślęży zapanowały warunki peryglacjalne. Lądolód warciański nie dotarł do Niziny Śląskiej i Przedgórza Sudeckiego. Po tym okresie wzrost temperatury powietrza wyznacza początek ostatniego eemskiego interglacjału. W jego maksimum rozwoju skład roślinności był podobny do współczesnej.

Ósmy etap

Po interglacjale eemskim następuje cykliczny spadek temperatury i rozwija się ostatni lądolód skandynawski, zwany północnopolskim, który swym zasięgiem objął tylko północną część Polski, pozostałe obszary trwały w warunkach klimatu peryglacjalnego.

Ostani etap

W Masywie Ślęży panowały warunki peryglacjalne i okresowo aridalne, dokonał się rozpad blokowy skał i wywiewanie pyłów z utworów polodowcowych oraz zwietrzelin. Powstała pokrywa glinek lessopodobnych, głównie w otoczeniu masywu ślężańskiego.
Powstanie ostatniego - współczesnego krajobrazu jest datowane na 10 000 lat temu. Charakteryzuje się współczesną florą i fauną oraz obecnością człowieka w środowisku.




Copyright © Wydawnictwo Turystyczne PLAN-GALILEOS

Reklama

Reklama

Reklama

Reklama

Reklama

Strona główna INTERIA.PL